Wyznaczanie stron świata
(za pomocą przedmiotów terenowych)


 

 

Mrowisko

 

Mrowisko jest bardziej sopadziste do północy




 

 

Pień ściętego drzewa

 

Pień ściętego drzewa (słoje roczne zaciskają się ku północy)


 



 

 

Mech

 

Mech porasta północną stronę kamieni i drzew

Kora pni a niekiedy i konarów jest od strony północy pokryta porostami i mchem. Północne zbocza pagórków i wydm w lesie są zwykle obficiej porośnięte mchem, niż zbocza południowe.


 



 

 

Samotne drzewo

 

Drzewo rosnące samotnie ma silniej rozwinęte gałęzie od strony południowej.

Kierunek północny można określić ogólnie według wyglądu drzew. Korona drzewa jest od strony południowej lepiej rozwinięta i bogatsza.



 


 

 

 

Gwiazdy

 

W noc pogodną określamy kierunek północy według Gwiazdy Polarnej. Gwiazdę tę, a za razem kierunek bieguna północnego, łatwo jest odszukać za pomocą gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy (Dużego Wozu). W tym celu przedłużamy prostą, przechodzącą przez dwie ostatnie gwiazdy czworoboku Dużego Wozu w stronę drogi mlecznej. W tym kierunku w odległości pięć razy większej, niż odległość między wymienionymi gwiazdami Dużego Wozu znajduje się Gwiazda Polarna.



 


 

 

Słońce i cień

Cień kija wbitego pionowo w ziemię wskazuje:

 

- o godz. 6:00
- o godz. 9:00
- o godz. 12:00
- o godz. 15:00
- o godz. 18:00

- zachód
- północny-zachód
- północ
- północny-wschód
- wschód

Zamiast kija możemy użyć własnego ciała, tak jak na rysunku obok. Ale sytułacja przedstawiona na rysuku będzie poprawna tylko o godz. 12:00.

N - północ, S - południe
E - wschód, W - zachód




 

 

Słońce i zegarek

 

 

Zegarek ustawić małą wskazówką ku słońcu. Linia dzieląca kąt pomiędzy małą wskazówką, a cyfrą 12 na połowę wskazuje północ.

Posługując się zegarkiem przy określaniu kierunków świata należy:
- od wschodu słońca do południa dzielić kąt w lewo od liczby 12 do wskazówki zegarka
- od południa do zachodu słońca dzielić kąt w prawo od liczby 12

Kierunek północno- południowy możemy określić dokładnie tylko wtedy, gdy zegarek idzie według czasu miejscowego.